Do Goraja

   Wyruszając z domu miałem na myśli wycieczkę do wieży widokowej na Górze Trębacza pod Zielomyślem. Muszę się przyznać że przeszacowałem warunki i możliwości a zwłaszcza czas potrzebny na dotarcie do Zielomyśla. Zabrakło by mi jakieś 1,5 godziny dlatego ograniczyłem się do Goraja oraz powrotu przez Lubikowo i Rokitno.
   Goraj przez większą część swojej historii, od średniowiecza był związany z Wielkopolską. W okresie międzywojennym pozostał w granicach Niemiec, granica przebiegała przez Sterki kilka kilometrów na wschód. Majątek należał do najlepiej zagospodarowanych w ówczesnym powiecie międzyrzeckim, Do zabytków zalicza się kościół parafialny pod wezwaniem Świętej Trójcy, barokowy z 1679 r. Kościół zbudowany na miejscu wcześniejszego ufundowanego przez Barbarę Brezę w latach dwudziestych XVII wieku. O Brezach a zwłaszcza ich córce również Barbarze wspomnę później. Z postacią złowrogiej Basi Brezianki zetknąłem się ponad 10 lat temu na rowerowej wycieczce w okolice Sierakowa.
    Pomnikiem przyrody jest 500 letni cis rosnący przy granicy dawnego parku dworskiego.
    Kościół zbudowany w 1679 r. przez Sebastiana Prusimskiego z Kolna, w stylu barokowym. Po 1888 roku ścianę północną wzmocniono szkarpami.  W latach 40-tych XX w. kościół został częściowo zniszczony i zaniedbany przez stacjonujące w Goraju wojska radzieckie (w kościele mieściła się stajnia). 
    Pobytu wojsk radzieckich nie przetrwał pałac po którym została kupka gruzu. Park i folwark stanowią niedostępną dla przypadkowego turysty własność prywatną
    Ród Brezów wywodził się z niemieckiej rodziny von Briesen pochodzącej ze Śląska, która pojawia się w Rzeczpospolitej w XVI w. Ernest von Briesen nabywa w roku 1591 dobra w Goraju i okolicy i zaczyna się pisać z Goraja. Przydomek ten był przez nich używany aż do połowy XIX wieku. Małżonkom Ernestowi i Barbarze z domu Schoeneich urodziło się trzech synów i dwie córki.
   Córka Barbara urodziła się w 1601 roku. Postać ta i wydarzenia z nią związane odbiły się szerokim echem w XVII-wiecznej Polsce. Liczne procesy sądowe, dekrety sejmowe, pisma królewskie czy ciągłe zmiany wyroków rozpalały wyobraźnię szlachty i były tematem licznych plotek. Dla zaciekawionych jej losami link. Dość wspomnieć że jest bohaterką licznych oskarżeń o pozbawienie życia kolejnych mężów i jednego z teściów bądź to przez podanie trujących grzybów, bądź przez strzał z krócicy. Podobnie jak powieściowy Kmicic podczas potopu szwedzkiego dowodząc zmobilizowanymi partyzantami wsławiła się obroną kościoła w Kamionnej przed regimentem rajtarów. Zmarła w 1661 roku pozostawiając po sobie opinię ambitnej, odważnej, niezależnej, pięknej i … dumnej, a jednocześnie bezwzględnej mężobójczyni. Podobno jej duch pojawia się w dworze w Halinie gdzie spędziła większość życia.